Świętowanie po chińsku

Każdy, kto choć raz dokonywał zakupów na chińskich portalach wie, że święta w Chinach odgrywają bardzo istotną rolę. Chiński Nowy Rok czy Święto Środka Jesieni zakorzeniły się w kulturze Chin tak głęboko, że można je wręcz uważać za najlepszego ambasadora kultury Państwa Środka. Nie ma osoby na świecie, która nie słyszałaby o noworocznych zwyczajach kultury chińskiej. Ale jakie jeszcze święta zasługują na uwagę? Co warto wiedzieć o tradycjach i zwyczajach? Tylko u nas pełna lista chińskich świąt!

Kalendarz chiński, czyli o czym trzeba pamiętać przy chińskich świętach

Podczas, gdy cały krąg kultury zachodniej opiera się na kalendarzu gregoriańskim dzielącym rok na 12 miesięcy (co łącznie daje 365 dni w roku lub 366 dni w roku przestępnym), Chińczycy w swoich świętach operują specyficzną odmianą własnego kalendarza księżycowo-słonecznego. Opracowany ok. II wieku p.n.e. dzieli rok na 12 miesięcy, których długość wynosi 29 lub 30 dni, przy czym co jakiś czas dodaje się dodatkowy, trzynasty miesiąc. Taki kalendarz sprawia, że Chińczycy nie obchodzą Nowego Roku razem z nami 1 stycznia, lecz jest to święto ruchome. Nie oznacza to jednak, że jadąc do Chin nikt nie będzie operował tymi samymi datami co my – oficjalnie kalendarz gregoriański wprowadzono ponad 100 lat temu i to on jest stosowany na co dzień, jednak w przypadku świąt Chińczycy pozostali wierni tradycji.

Jakie są święta w Chinach? Tylko u nas pełna lista!

Chińczycy czują przywiązanie do własnej tradycji – i trzeba przyznać, że umieją świętować z pompą! Święta w Chinach to okres, kiedy zawiesza się pracę, aby móc w pełni celebrować wydarzenie. A jakie to są wydarzenia?

  1. Chiński Nowy Rok

  2. Święto Qingmingjie

  3. Święto Pracy

  4. Święto Smoczych Łodzi

  5. Święto Środka Jesieni

  6. Święto Narodowe

  7. Labajie

Święta w Chinach – czym one by były bez Chińskiego Nowego Roku?

Nie da się ukryć, że Chiński Nowy Rok jest najważniejszym świętem w Państwie Środka. Tradycyjnie w okolicach przełomu stycznia i lutego świat obiegają relacje z obchodów Nowego Roku, którego kulminacją jest przejście korowodu z papierowym smokiem. Zgodnie z tradycją, Nowy Rok wprowadza Chińczyków w okres pod znakiem nowego zwierzęcia – i tak rok 2019 stoi pod znakiem Świni, zaś patronem roku 2020 będzie Szczur.

Jak przebiegają obchody Chińskiego Nowego Roku?

  • Chiński Nowy Rok zwany jest również Świętem Wiosny,

  • obchody trwają piętnaście dni, zaś pierwsze trzy dni Nowego Roku są dniami wolnymi od pracy,

  • podczas Nowego Roku Chińczycy odwiedzają swoje rodziny i przyjaciół,

  • dzień poprzedzający Nowy Rok można porównać do polskiej Wigilii – rodziny siadają razem przy stole, by przystąpić do sutej kolacji (jednak zamiast pierogów z kapustą i grzybami, na stołach królują pierożki jiaozi), wręcza się wtedy również drobne prezenty,

  • przed kolacją rodziny składają ofiary przodkom, czynią to ponownie w dzień Nowego Roku,

  • po złożeniu ofiar Chińczycy wychodzą na ulice by świętować Nowy Rok, wtedy też mają miejsce słynne korowody noszące kultowego chińskiego smoka.

Quigmingjie, czyli Chińskie Święto Zmarłych

Na przełomie drugiego i trzeciego miesiąca Chińczycy tradycyjnie obchodzą święto zmarłych, podczas którego na cmentarzach odbywa się skomplikowany ceremoniał. Członkowie rodziny zapalają świeczniki i stawiają miskę z tradycyjnym posiłkiem (co wynika z wierzenia, że zmarli mają takie same potrzeby jak żywi ludzie). Bliscy zmarłego skłaniają się do ziemi w hołdzie dla zmarłych, czemu towarzyszy rytualne palenie papierowych pieniędzy i innych niezbędnych do życia na ziemi przedmiotów, których zmarli nie mogą uzyskać w zaświatach.

Chińskie Święto Pracy

Chociaż chińskie święta wynikają wprost z tradycyjnych wierzeń, to jednak istnieje święto przybyłe z Zachodu, które na stałe wpisało się w chiński kalendarz. Jest nim oczywiście Święto Pracy, które przypada na 1 maja. Zgodnie z systemowymi tradycjami, dzień ten stoi pod znakiem patriotycznych demonstracji i odpoczynku. A to sprawia, że 1 maja Chińczycy chętnie odwiedzają bliskich i spędzają wspólnie czas.

Święto Smoczych Łodzi – Duanwujie

Obchody Święta Smoczych Łodzi odbywają się piątego dnia piątego miesiąca i od kilku lat są objęte ochroną UNESCO. Dzień wyścigów związany jest z legendą, zgodnie z którą pisarz Qu Yuan w III wieku p.n.e miał rzucić się do rzeki wskutek niesprawiedliwości władzy i rozpaczy z nią związanej. Tego dnia odbywają się tradycyjne wyścigi Smoczych Łodzi, które przyciągają setki tysięcy ludzi.

Święto Środka Jesieni – Zhongqiuje

Święto Środka Jesieni tradycyjnie obchodzi się piętnastego dnia ósmego miesiąca. Do świadomości europejskiej przebiły się szczególnie okrągłe ciasteczka księżycowe (yuebing) z nadzieniem, symbolizujące Księżyc oraz rodzinę. Zgodnie z legendą, zwyczaj ciasteczek pojawił się za panowania dynastii Yuan, a obecność nadzienia (mięsnego lub owocowego) nawiązuje do rzekomych karteczek o wybuchu planowanego powstania, jakie miały wówczas znajdować się wewnątrz yuebing.

Święto Środka Jesieni, jedno z najważniejszych chińskich świąt, celebrowane jest już po ukazaniu się Księżyca. Wtedy właśnie rodziny i przyjaciele zasiadają do uczty, ustawiwszy uprzednio figurkę zająca.

Święto Narodowe, czyli Złoty Tydzień

Święto Narodowe to kolejne święta w Chinach, które zostały ustanowione w XX wieku przez komunistyczne władze. Na pamiątkę proklamacji Chińskiej Republiki Ludowej 1 października 1949 roku, Mao Zedong ustanowił tzw. „Złoty Tydzień”, czyli siedem dni wolnych od pracy, które przypadają na okres od 1 do 7 października.

Obchody Święta Narodowego posiadają państwowy charakter, znakiem czego jest rozpoczęcie uroczystości 1 października od wciągnięcia flagi Chin na maszt na placu Tiananmen. Następnie odbywa się parada, która co 5 lat przybiera kształt pełnoprawnej defilady wojskowej. Dzień ten jest tradycyjnie okresem demonstracji ku czci władzy.

Labajie, czyli Święto Oświeconego Buddy

Ósmego dnia dwunastego miesiąca kalendarza księżycowego obchodzone jest tradycyjne święto buddyjskie Labajie, któremu towarzyszy Festiwal Laba. Święto Oświeconego Buddy upamiętnia osiągnięcie stanu oświecenia przez Buddę Siakjamuniego, zaś dla niebuddyjskich Chińczyków kojarzy się z dwoma kluczowymi tradycjami:

  • tradycyjnym gotowaniem congee, czyli lekkostrawnej zupy ryżowej,

  • marynowaniem czosnku w occie winnym, który ma dojrzewać aż do Chińskiego Nowego Roku.

Święta w Chinach – podsumowanie

Chociaż opisaliśmy tylko kilka najważniejszych chińskich świąt, to jednak warto pamiętać, że na mniejszą skalę odbywa się ich znacznie więcej. Ze względu na duże zróżnicowanie geograficzne, na północy kraju odbywają się praktyki, o których Chińczycy z południa nawet nie słyszeli.