Co warto wiedzieć o jezyku hindi: pismo dewagari

Wybierasz się do Indii? A może po prostu fascynuje Cię kultura Półwyspu Indyjskiego? Niezależnie od tego, jakie są powody, na pewno spotkałeś (lub spotkałaś) się z pismem dewanagari, czyli tzw. hinduskim alfabetem. Poznaj fakty, które musisz wiedzieć o piśmie hindi!

Dewa + nagari, czyli pismo bogów (a nie język!)

Chociaż charakterystyczne kształty pisma dewanagari kojarzą się jednoznacznie z językiem hindi, to jednak warto pamiętać, że nie są to terminy synonimiczne. Podczas, gdy dewanagari jest jedynie pismem (odpowiednikiem naszego alfabetu), hindi to najważniejszy język Indii (wraz z angielskim mający status języka urzędowego).

Jakie języki stosują pismo dewanagari?

Tak samo, jak w przypadku alfabetu łacińskiego, wiele języków wykorzystuje tzw. pismo bogów (od deva – bóg i nagari – miasto). Wśród nich wyróżniamy:

  • sanskryt (tzw. wegetujący język, na co dzień używany przez bardzo niewielkie społeczności, natomiast wykorzystywany wciąż podczas obrzędów religijnych)

  • hindi (język urzędowy Indii, używany przez niemal 40% populacji kraju)

  • marathi (język urzędowy w stanie Maharasztra, używany przez ok. 70 milionów ludzi)

  • nepali (używany w indyjskim stanie Sikkim oraz w Nepalu, łącznie przez ok. 17 milionów mieszkańców)

Dewanagari – jak działa to pismo?

Podczas, gdy Europejczycy wykorzystują abecadło, użytkownicy hindi, marathi i nepali na co dzień zapisują swoje myśli za pomocą charakterystycznych znaków. Jednak oprócz odrębnych znaków, występują również tzw. ligatury, czyli znaki powstałe w wyniku złączenia dwóch podstawowych znaków (podobnie jak duńskie i norweskie æ).

Pismo dewanagari zapisuje się od lewej do prawej, zaś nad każdym znakiem (z dwoma wyjątkami) znajduje się pozioma linia (tzw. matra)!

Skąd pochodzi pismo języka hindi?

Mało kto wie, że pismo dewanagari pochodzi bezpośrednio od pisma brahmi, czyli najstarszego systemu pisma indyjskiego. Szacuje się, że początki pisma brahmi miały miejsce w III wieku przed naszą erą, czyli ponad 2300 lat temu! Pismo brahmi ewoluowało zaś z alfabetu aramejskiego, a ten z alfabetu fenickiego.

Pismo dewanagari – jak to wygląda?

Ciekawi Cię, jak wygląda ten jeden z najpiękniejszych systemów piśmienniczych świata? W takim razie spójrz na to:

Jednak co ciekawe, użytkownicy Hindi podchodzą do rodzaju pisma bardzo swobodnie. Jeśli przyjrzeć się temu, co piszą w mediach społecznościowych, okazuje się, że… bez problemu korzystają z alfabetu łacińskiego do wyrażenia myśli we własnym języku!

Jakich cyfr używają hindusi?

O ile pismo nie jest żadnym zaskoczeniem, o tyle warto pamiętać, że w piśmie dewanagari zawarty jest również zupełnie odmienny sposób zapisu cyfr.

I choć zero (co istotne, liczba wymyślona w Indiach) nie różni się niczym od naszych cyfr, o tyle pozostałe znaki numeryczne mogą sprawiać problemy.

Jak się nie pomylić w cyfrach dewanagari? Oto kilka praktycznych rad!

  • jedynka i dwójka wyglądają bardzo podobnie (zwłaszcza, gdy niechlujnie zapisane), przy czym dwójka jest zbliżona do jej arabskiego odpowiednika

  • trójka przypomina arabską trójkę z ogonkiem

  • czwórka wygląda jak arabska ósemka z otwartym górnym brzuszkiem

  • piątka wygląda jak arabska czwórka napisana pod kątem

  • szóstka jest lustrzanym odbiciem trójki

  • siódemka przypomina bardziej spiralną arabską szóstkę

  • ósemka wygląda jak haczyk

  • dziewiątka przypomina bardziej wyprostowane lustrzane odbicie jej arabskiego odpowiednika

Jadę do Indii – a co jeśli się nie dogadam?

Obawy związane z odmiennym pismem są całkiem naturalne i zupełnie na miejscu, choć warto pamiętać o kilku kluczowych sprawach:

  1. W Indiach nie ma jednego pisma i nawet, jeśli opanujemy dewanagari, dalej możemy mieć problemy z rozczytaniem napisów w takich rejonach jak Kaszmir (język urdu czerpiący z arabskiego), Andra Pradesh (język telugu) czy Tamil Nadu (język tamilski) – wszędzie tam obowiązuje inne pismo.

  2. Język hindi jest obowiązującym w całym kraju (stosowanym ogólnonarodowo w prawie drogowym, czyli na znakach), ale nie jedynym. Indie to kraj 23 języków.

  3. W każdym zakątku Indii znajdują się napisy w języku angielskim. Jego znajomość w turystycznych rejonach stoi na bardzo wysokim poziomie. Nieco gorzej jest na głębokiej prowincji, natomiast i tak zawsze jest ktoś, kto rozumie język Szekspira.

  4. Hindusi to jeden z najprzyjaźniejszych narodów świata – jeżeli napotkasz problemy komunikacyjne, rozwiąże je szczery uśmiech!